Ιππόδαμος  ο  Μιλήσιος

        ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ  ΙΣΤΟΡΙΑΣ  ΤΗΣ  ΤΕΧΝΗΣ  ΤΟΥ  8ου  ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ  ΠΕΙΡΑΙΑ

                                                                                                                                                                                                                                              

  ΚεντρικΗ σελΙδα

  ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

  ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ                  ΠΡΟΓΡΑΜΜΑta

  ΒΑΣΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ

   ΚΥΚΛΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ

  ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ

  ΑΙΘΟΥΣΩΝ                       

  ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

  ΠΟΛΕΙΣ

  ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ                   ΕΚΔΟΣΕΙΣ

  ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ - ΝΕΑ

                                                    

<           ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟ    ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ    ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ    Β΄ ΤΑΞΗ

 

                                

                                                            ΑΘΗΝΑ:

            ΕΝΑ ΥΠΑΙΘΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΑΘΗΝΑΣ

                                   ΣΤΟΥΣ ΛΟΦΟΥΣ ΤΩΝ ΜΟΥΣΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΝΥΚΑΣ

                                                      

 

Η αναγκαιότητα ενός

προγράμματος τοπογραφίας

της αρχαίας Αθήνας

 

 

 

 

 

Η σύνδεση με το

Αναλυτικό Πρόγραμμα

 

 

 

 

 

 

Η επιλογή των χώρων

της ανάπτυξης

του προγράμματος

 

 

Σκοποί

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ενότητες - στάσεις

  Η γνώση της τοπογραφίας της αρχαίας Αθήνας είναι στοιχείο απαραίτητο της σχολικής αρχαιογνωσίας, αφού αισθητοποιεί την εικόνα της πιο σπουδαίας πόλης της Αρχαιότητας για την οποία έχουμε τις πιο πολλές αναφορές στις φιλολογικές πηγές. Οι πολυπληθείς αναφορές στα αρχαιογνωστικά μαθήματα σε τοποθεσίες, σε δημόσιους χώρους και σε μνημεία της πόλης    χωρίς τη στοιχειώδη γνώση του χώρου   καθίστανται προβληματικές στην κατανόησή τους. 

   

    Το πρόγραμμα συνδέεται με το μάθημα της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας της Β΄ Γυμνασίου "Αρχαία Ελλάδα: Ο τόπος και οι άνθρωποι", αλλά και κάθε μάθημα αρχαιογνωστικό με αναφορές στην Αθήνα θα μπορούσε να δικαιολογήσει το πρόγραμμα.

     Είναι ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα μιας πρώτης γνωριμίας με την πόλη ως σύνολο και γι΄ αυτό αφετηριακό και πηγή για τα υπόλοιπα προγράμματα του βασικού κύκλου τα οποία αποτελούν περαιτέρω ανάλυση των βασικών χώρων που αναφέρονται σ΄ αυτό.

    Κατά την ανάπτυξη του προγράμματος κινούμαστε στους λόφους των Μουσών και της Πνύκας που προσφέρουν συνολική εικόνα από ψηλά του φυσικού περιβάλλοντος,  της πόλης  και των δημόσιων χώρων της που μας ενδιαφέρουν.

 

   Σκοποί του προγράμματος είναι η γνώση:

του φυσικού περιβάλλοντος του λεκανοπεδίου (φυσικά ορόσημα: βουνά, λόφοι, ποτάμια, ακτές και θάλασσα)

και του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος ( οργάνωση του χώρου της πόλης – οι σημαντικοί δημόσιοι χώροι και οι λειτουργίες τους.

·        Τα όρια της πόλης (τα τείχη: Θεμιστόκλειο, Μακρά τείχη, Φαληρικό και Πειραιά, διατείχισμα)

·        Τα κέντρα της πόλης (θρησκευτικό – Ακρόπολη, πολιτικό – Αγορά , «πολιτισμού» -Ν. Πλαγιά της Ακρόπολης και οικονομικό / στρατιωτικό Πειραιάς)

·        Τα δίκτυα (δρόμοι – πύλες: δίπυλο υπέρ των πυλών δρόμος προς τον Πειραιά διαμέσου των Μακρών τειχών)

 

   Το πρόγραμμα αρθρώνεται στις παρακάτω ενότητες- στάσεις:

 

Α.  Η πρώτη στάση γίνεται στην κορυφή του λόφου των Μουσών (μνημείο του Φιλοπάππου). Από το σημείο αυτό η θέα σε όλο το λεκανοπέδιο είναι πολύ καλή. Κάνουμε αναφορές 1. στο φυσικό περιβάλλον (σημασία ιστορικού τοπίου της Αθήνας), 2. στους βασικούς σταθμούς της ιστορίας της πόλης με έμφαση στην Αρχαιότητα (1η  στήλη στο χρονολόγιο), 3. στα οικοδομικά προγράμματα της Αρχαιότητας (Πεισιστράτου, Περικλή, Λυκούργου, 2ου αι. π.Χ. και 2ου αι. μ. Χ., 2η στήλη χρονολογίου), 4. στους χώρους της Ακρόπολης και της Ν. Πλαγιάς της, 5. στον Κεραμεικό εντοπίζοντας τη θέση του  6. στα Μακρά τείχη (αρχή Ν. σκέλους από την κορυφή του λόφου) 7. στο μνημείο του Φιλοπάππου.

 

Β. Κατηφορίζουμε παρακολουθώντας το διατείχισμα κάνοντας σύντομη αναφορά στο χρόνο οικοδόμησής του, τη λειτουργία του, την οικοδομική του και τους πύργους του. Η δεύτερη στάση γίνεται στην πύλη που ονομάζεται Δίπυλο Υπέρ των Πυλών από την οποία διέρχεται ο δρόμος της Κοίλης  που οδηγούσε δια μέσου των Μακρών Τειχών  προς τον Πειραιά. Παρατηρούμε τη διαμόρφωση της οδού (αρματοτροχιές και αγωγοί) και του εκτεταμένου νεκροταφείου που βρίσκεται έξω από τα τείχη στα κράσπεδα του δρόμου («Κιμώνεια μνήματα», συστάδες τάφων και ταφικοί κιονίσκοι ).

 

Γ. Η Τρίτη στάση γίνεται στην Πνύκα με αναφορές στη λειτουργία και στα βασικά στοιχεία του χώρου (βήμα και πλατεία) και εντοπίζουμε το πολιτικό κέντρο της πόλης, την αρχαία Αγορά. Ξαναβλέπουμε την Ακρόπολη και το λόφο του Αρείου Πάγου.

 

* Από τα νεότερα μνημεία του χώρου κάνουμε σύντομη αναφορά στον Άγ. Δημήτριο τον Λουμπαρδιάρη, στη διαμόρφωση του χώρου από τον αρχιτέκτονα Δ. Πικιώνη στη δεκαετία του ΄50 και στο κτίριο του Αστεροσκοπείου, έργο των Εδουάρδου Σάουμπερτ  και του Θεόφιλου Χάνσεν (1843).

 

                                                                                                                                                                ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ  ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ